Czym żyją szczeżuje?

Napisała - wtorek, sierpnia 19, 2014

Stawy, rzeki, jeziora są bogate w różne organizmy. Znajdziecie tam ryby, plankton, bakterie, ślimaki i małże. Tych ostatnich jest bardzo dużo gatunków, o różnych kształtach, rozmiarach i kolorach. W ramach projektu Przyroda pod lupą, postanowiliśmy przyjrzeć się się z bardzo bliska...

czym żyje  szczeżuja


Co to jest SZCZEŻUJA?


Jest to małża. Szczeżuje to pospolita nazwa kilku gatunków małży z rodziny skójkowatych.Są to gatunki słodkowodne czyli mieszkają w wodach stałych takich jak stawy, jeziora i rzeki. 

Wyróżnia się kilka gatunków szczeżuj: 

  • szczeżuja pospolita - najpopularniejsza, nie objęta ochroną 
  • szczeżuja wielka - największa małża w Polsce, dorasta do 20 cm, objęta ścisłą ochroną! 
  • szczeżuja spłaszczona - objęta ochroną gatunkową 
  • szczeżuja chińska 

Małża składa się ze skorupy, nogi i tułowia ( nazywany jest również workiem otrzewnowym). To są jej podstawowe części. Posiada również zwieracz czy płaty skrzelowe, jednak na tym etapie skupimy się tylko na podstawach. Nie posiada ona głowy ani szczęk. Nie posiada zębów, szczęk, więc jak się żywi? Jak chodzi? Czy pływa?




Jak porusza się szczeżuja?

Szczeżuja jest bardzo zwinna. Podczas kąpieli w stawie, gdy ziemia zaczyna robić się mułowata znaleźliśmy pod nogami na jeden raz ( około 30 min) około 20 małży różnej wielkości i koloru. Nie wszystkie udało nam się wyjąć, a dlaczego? 

Odpowiedź jest prosta. Uciekła! 

Małże zakopują się w dnie stawu, ryją tam, pełzają a czasem pływają. Gdy wyczuliśmy je nogami podczas próby jej złapania nagle ginęła kopiąc w mule.

Co jedzą małże?


Jak nie mają zębów to jak jedzą? Przefiltrowują wodę i zjadają fitoplankton oraz zooplankton. Co im jest nie potrzebne wydalają.
  • Fitoplankton to mikroskopijne rośliny wodne
  • Zooplankton to maleńkie żyjątka zwierzęce 

Czy szczeżuje mogą żyć w każdej wodzie?

Nie. By szczeżuja mogła przeżyć musi mieć bardzo czystą wodę. Więc jeśli spotkacie szczeżuję podczas kąpieli to znak że woda jest bardzo dobra. Inaczej szczeżuja nie przeżyje. Na końcu jeszcze będzie wzmianka, dlaczego szczeżuje umierają.

Ila lat żyją szczeżuje?


Kilka tygodni, a nie które gatunki mogą dożyć 100 lat!! A perłoródka rzeczna nawet 120. W rzekach można znaleźć taką właśnie szczeżuję i produkuje ona perły i masę perłową, ale musi osiągnąć odpowiedni wiek. 

Ciekawostką jest że małże młode są zakopane w mule, aż osiągną wiek rozrodczy, to znaczy około 5 lat. Można też próbować określić wiek szczeżui. Podjęliśmy próbę i na oko wyszło że nasze małże mają od koło 8 lat do ponad 20! Nie wiem jednak czy moje obliczenia są poprawne.

Na muszli małży widoczne są kręgi, słoje jak na pniu drzewa. Co roku przybywa jeden taki słój.  Tu widać czerwone małże i zielonkawe. Te pierwsze strasznie brudziły.







Ciał małży jest bardzo unerwione i silne. Nie da się otworzyć skorupy, żeby jej nie uszkodzić. Małża otwiera się sama podczas pobierania pokarmu, chodzenia i gdy umiera. Na zdjęciu wyżej widać otwarta pustą muszę. Taką już znaleźliśmy. 

W książkach przyrodniczych szukaliśmy informacji o nich i znaleźliśmy je w książce "Świat przyrody".


Na zdjęciu poniżej zobaczycie jak szczeżuja się rozmnaża. Wyróżnia się rozdzielnopłciowe małże jak i obojnaki. Mimo że są rozdzielnopłciowe, to każda z nich może być samicą lub samce. Po prostu do rozmnażania potrzebne są 2 osobniki.




Przy łapaniu małży trzeba bardzo uważać, a nawet we wodzie gdzie stajemy nogami. Boki szczeżui są bardzo ostre. Tata Adasia rozciął nogę kilka razy jak stanął w wodzie na małża a ja gdy przerzucałam ja do drugiego stawu rozcięłam dłoń. Takie rany ciężko się goją i bolą. 

Wszyscy byliśmy i jesteśmy nadal zafascynowani szczeżujami. To nie zwykłe mięczaki, które możemy dotknąć, sprawdzić jak wyglądają. Gdy małży już w muszli nie ma możemy zbierać takie muszle do zabawy i podziwiam ich masę perłową która okrywa muszę od środka. 

Małże nie są wieczne. Są sytuacje, które nie sprzyjają im. To jest min brak wody i gdy są narażone na słońce. Wtedy muszle się otwierają i małża umiera. Tak samo dzieje się gdy woda jest bardzo brudna. 

Tego małża Adaś znalazł na brzegu stawu. Było za późno, by go włożyć na głębszą wodę niestety.





Spodobają Ci się również:

6 opinii

  1. Nie kojarzyłam tej nazwy, a dzięki Tobie wiem teraz sporo rzeczy:)

    OdpowiedzUsuń
  2. Gosia Pietrzycka19 sie 2014, 22:25:00

    Ale piękne i ogromne okazy!

    OdpowiedzUsuń
  3. Adaś znalazł jeszcze większą ale nie mam zdjęcia. Ale są duuże :D

    OdpowiedzUsuń
  4. Na żywo robią wrażenie jeszcze lepsze

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję za poświęcony czas. Napisz co sądzisz o tym poście?
Pomóż w rozwoju bloga :)

>